Antalya’nın Akseki ilçesindeki Çimi Mahallesi’nde üretilen kardelen soğanları, Tarım ve Orman Bakanlığı izniyle Hollanda’ya ihraç ediliyor. Yıllardır doğadan bilinçsizce toplanarak nesli tükenme tehlikesi yaşayan kardelenler, artık sadece özel üretim parsellerinde yetiştirilecek.
Kardelen Soğanlarının Doğadan Koparılması Yasaklandı
Aksekili üretici Mehmet Oğuz, “Torosların gelinliği” olarak anılan kardelenlerin doğal yaşamını korumak amacıyla 2015 yılında Tarım ve Orman Bakanlığından izin aldıklarını ve 2016’dan itibaren özel arazilerinde üretim yaptıklarını söyledi. Oğuzlar firması tarafından başlatılan bu proje ile doğadaki kardelenlerin sökümü yasaklanarak sadece tarım arazilerinde üretilen ürünlerin ihracatına izin veriliyor.
Damızlık Parseller ve Bilinçli Üretim
Üretici Mehmet Oğuz, 2016’da 250 kilogram tohumla başlattıkları projede, bugün 2,5 milyon tohumdan yaklaşık 600 bin büyük boy kardelen soğanı elde ettiklerini belirtti. Kardelenler hem yumrudan hem de tohumdan çoğaltılarak üretim sağlanıyor. Böylece doğadaki nesli tükenme riski altındaki kardelenler korunuyor.
Çimi Yaylası: Türkiye’nin En Kaliteli Kardelenleri
Toroslar’ın çeşitli bölgelerinde kardelen yetişse de, en kaliteli kardelenlerin Çimi Yaylası’nda bulunduğunu vurgulayan Oğuz, bölgenin fiziki yapısının diğer alanlara göre üstün olduğunu dile getirdi.
5 Yıl Süreyle Doğadan Söküm Yasaklandı
Doğadaki kardelenlerin bilinçsiz sökümle zarar görmesi üzerine, Akseki’nin Çimi, Çanakpınar ve Sadıklar mahalleleri, Akseki Belediyesi ve üreticiler Tarım ve Orman Bakanlığı’na başvuruda bulundu. Başvurunun ardından, 2025 yılı itibarıyla Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile Galanthus elwesii (Toros Kardeleni) başta olmak üzere bazı türlerin doğadan toplanması 5 yıl boyunca yasaklandı.
Tebliğe göre doğadan izinsiz söküm yapan kişi veya kuruluşlar hakkında Çevre Kanunu, Tohumculuk Kanunu ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında işlem yapılacak.
Sürdürülebilir Üretim İçin Bilinçli Çalışmalar
Mehmet Oğuz, geçen yıl üretim parsellerine 2,5 milyon kardelen tohumu ektiklerini ve bu yıl ürünlerin ihracata hazır hale geldiğini belirtti. Sökmeler, Tarım Bakanlığı’nın belirlediği kota dahilinde ve bakanlık kontrolünde gerçekleştirilecek.
Antalya Akseki’de başlayan bu sürdürülebilir üretim modeli, hem doğanın korunmasını sağlıyor hem de Türkiye ekonomisine katma değer kazandırıyor. Kardelen soğanlarının doğadan koparılması yasaklanırken, kontrollü tarımsal üretim ve ihracat çalışmaları sayesinde Torosların gelinliği, gelecek nesillere aktarılacak.
