Tayvan Maliye Bakanlığı, 26 Mayıs Salı günü Nisan 2026 ayına ait dış ticaret verilerini paylaştı. Verilere göre Tayvan'ın nisan ayı yarı iletken ihracatı 38,5 milyar dolara ulaştı; yıllık bazda %28,4 artış kaydetti. Bu rakam, Tayvan'ın küresel yarı iletken üretimindeki belirleyici rolünün sürdüğüne işaret ediyor.

İhracat artışının arkasındaki temel itici güç, yüksek performanslı bilgi işlem (HPC) ve yapay zeka uygulamaları için tasarlanmış gelişmiş yarı iletkenlere yönelik talep. Bu kategoride yer alan 3 nanometre ve 5 nanometre teknolojili çipler, Tayvan'ın ihracat hacminin %62'sini oluşturuyor. Bir önceki yıl bu pay %48 düzeyindeydi.

Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi (TSMC), küresel yarı iletken üretiminin %62'sini sağlamaya devam ediyor. TSMC'nin nisan ayı net geliri yıllık olarak %35 büyüme kaydetti; toplam aylık gelir 8,7 milyar dolar düzeyinde ölçüldü. Şirketin pazardaki dominant konumu, gelişmiş üretim teknolojisindeki üstünlüğünden kaynaklanıyor.

ABD-Çin teknoloji rekabeti çerçevesinde Tayvan'ın stratejik konumu daha da önemli hâle gelmiş durumda. ABD'nin Çin'e ileri teknoloji yarı iletken ihracatına uyguladığı kısıtlamalar, Tayvan yarı iletken sektörü için yeni iş fırsatları yaratıyor. TSMC, Arizona'da kurulu fabrikasında üretim kapasitesini genişletme yatırımına 12 milyar dolar daha eklemeyi planladığını mayıs başında açıklamıştı.

Çin tarafında ise Şanghay, Pekin ve Şenzhen merkezli yarı iletken üreticileri kendi üretim kapasitelerini hızla genişletmeye devam ediyor. Çin Akademiler Bilimi'nin paylaştığı verilere göre 2026 yılı yarı iletken üretim kapasitesi 2025'e göre %22 oranında artmış durumda. Ancak ileri teknoloji (3-5 nanometre) segmentinde Çin halen Tayvan'ın gerisinde.

Küresel yarı iletken pazarının toplam büyüklüğü açısından, Dünya Yarı İletken Ticaret İstatistikleri Kuruluşu (WSTS) verilerine göre 2026 yılı pazar büyüklüğü 720 milyar dolar bandında öngörülüyor. Bu rakam, 2025'in 612 milyar dolarlık değerinin %17,6 üzerinde. Büyümenin en büyük katkısı yapay zeka uygulama segmentinden geliyor.

Türkiye'nin yarı iletken sektörü açısından öneme ilişkin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın geçen ay yayımladığı 'Ulusal Yarı İletken Stratejisi' belgesi, sektörde yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesine yönelik orta vadeli planı içeriyor. Yatırımcı çağrı süreci eylül ayında başlatılacak; toplam teşvik paketi 5,4 milyar TL düzeyinde.

Çin-Tayvan jeopolitik gerginlikleri açısından önemli gelişmeler de gündemde. Mayıs ortasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Tayvan Boğazı çevresinde 'rutin' askeri tatbikatlarını arttırdı. Tayvan Hükümeti, savunma kapasitesini güçlendirme planını hızlandırdığını ve Patriot füze sistemlerinden ek alım yapacağını açıkladı.

Küresel piyasalar açısından bu gerginlik bölgesi, yarı iletken tedarik zincirinin kırılganlığını ifade ediyor. Bu nedenle ABD, AB, Japonya ve Güney Kore'nin alternatif tedarik kaynakları geliştirme yatırımları hızlanıyor; yeni fabrika yatırımlarının önümüzdeki üç yıl içinde 240 milyar dolar civarında olması bekleniyor.

--- **Kaynak:** [Ticaret Bakanlığı](https://www.ticaret.gov.tr/)