Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan'ın başkenti Astana'da Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev ile Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısı gerçekleştirdi. Görüşmede iki ülke arasındaki ekonomik, enerji, savunma sanayi ve güvenlik başlıkları ele alındı. Toplantı sonrası 12 farklı alanda ortak protokol imzalandı.
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkiler, son üç yılda belirgin biçimde gelişen bir profil çiziyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 6,4 milyar dolara ulaştı; 2026 yılı için 8 milyar dolar hedeflendi. Kazakistan, Türkiye'nin Orta Asya'daki en önemli ekonomik ortaklarından biri konumunda. Türk girişimciler Kazakistan'da yaklaşık 1.800 şirket kurdu; bu şirketlerin toplam yatırım hacmi 7 milyar dolarda.
Görüşmenin enerji başlığında Hazar Geçişli Boru Hattı projesi öne çıktı. Bu proje, Türkmenistan doğal gazını Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyacak bir alternatif koridor oluşturmayı amaçlıyor. Geçen ay Bişkek'te düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) gayriresmi zirvesinde, projenin teknik çalışma grubunun yeniden aktive edilmesi kararlaştırılmıştı. Astana görüşmesinde projenin fizibilite raporunun yıl sonuna kadar tamamlanması konusunda mutabık kalındı.
Savunma sanayi alanında Türkiye-Kazakistan iş birliğinin genişletilmesi önemli bir başlık oldu. Türkiye'nin yerli ürettiği Bayraktar TB2 ve TB3 insansız hava araçları (İHA), Kazak Silahlı Kuvvetleri tarafından son üç yıldır kullanılıyor. Yeni anlaşma çerçevesinde Kazakistan'da bir İHA bakım-onarım tesisinin kurulması, Türk savunma şirketleri ile yerel ortakların ortak yatırım yapması ve Kazakistan ordusu için ek İHA tedariği konularında protokoller imzalandı.
Ulaşım koridorları açısından Orta Koridor (Trans-Hazar Uluslararası Ulaştırma Yolu) görüşmenin merkezindeydi. Bu koridor; Çin'den başlayarak Orta Asya, Hazar Denizi, Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan ticaret yolunu kapsıyor. İki ülke, koridorun yıllık kapasitesinin 11 milyon tondan 33 milyon tona çıkarılması hedefini destekledikleri ortak bildiri ile yineledi. Bu hedef için demiryolu, liman ve dijital sınır kapısı yatırımları sürüyor.
Kültür ve eğitim alanında, Türk Akademisi'nin genişletilmesi ve ortak ders kitabı projesi konuşuldu. Türk Akademisi, ortak tarih ve kültür üzerine akademik çalışmalar yürüten kuruluş; Bişkek'te merkezli bulunuyor. Ortak ders kitabı projesi kapsamında üye ülkeler için ortak tarih ve coğrafya ders kitapları hazırlanıyor; ilk taslakların eylül ayında çıkması bekleniyor. Türkiye Maarif Vakfı ile Kazakistan Eğitim Bakanlığı arasında öğrenci değişim programının genişletilmesi de masada.
Kazakistan'ın bölgesel rolü açısından, Tokayev'in liderliğindeki ülkenin dış politikası dengeli bir yaklaşım sergiliyor. Rusya, Çin ve Batı ile aynı anda iyi ilişkiler kuran Kazakistan, son dönemde Türkiye ile ortaklığın derinleşmesini stratejik bir tercih olarak konumlandırıyor. Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesindeki ortak çalışmalar bu yaklaşımın somut bir yansıması.
Görüşmenin sonunda ortak bir basın bildirgesi yayımlandı. Bildirgede; iki ülkenin BM Güvenlik Konseyi reform sürecinde benzer pozisyonlar aldığı, Suriye'nin yeniden inşa sürecine birlikte katkı sunma niyeti, Filistin'in iki devletli çözüm önerisine destek ve küresel iklim politikalarında ortak adımlar gibi konular yer aldı. Bir sonraki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısının 2027 yılında Ankara'da gerçekleşmesi planlandı.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı resmi ziyaret duyurusu — iletisim.gov.tr ve Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı basın bültenleri