Lübnan ile İsrail arasındaki sınır bölgesinde gerginlik son haftada yeniden tırmandı. Mavi Hat olarak bilinen sınır boyunca yaşanan birkaç olay, Birleşmiş Milletler Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) bölgedeki devriye sayısını artırması ile sonuçlandı. BM ve uluslararası diplomatik çevreler tarafları itidale çağırırken bölgenin uzun süreli stabilizasyonu için yapılan diplomatik temaslar yoğunlaştı.

Gerginliğin tetikleyicisi, son hafta içinde sınır bölgesinde art arda yaşanan iki olay oldu. İlki, Lübnan'ın güneyinden başlayan bir İHA operasyonunun İsrail tarafından düşürülmesi; ikincisi ise sınırın Lübnan tarafında düzenlenen bir İHA saldırısı oldu. İki olay arasında yapılan karşılıklı suçlamalar diplomatik kanalları zora soktu; UNIFIL gözlemcileri olaylara ilişkin bağımsız bir teknik soruşturma başlattı.

UNIFIL Komutanı, BM Güvenlik Konseyi'ne sunduğu güncel raporda son altı aylık dönemde bölgede yaşanan olayların sayısının önceki yıla göre %42 arttığını paylaştı. Mavi Hat boyunca farklı noktalarda 14 yeni gözlem noktası kurulduğu, devriye sıklığının haftalık 86'dan 134'e çıkarıldığı kaydedildi. UNIFIL'in mevcut kadrosu yaklaşık 10 bin asker; bu sayı içinde Türkiye Silahlı Kuvvetleri'nin de katılımcı olduğu bir tabur yer alıyor.

Lübnan tarafında ise iç siyasi durum, sınır gerginliğine ek bir karmaşıklık katmanı ekliyor. Lübnan parlamentosu, son üç ayda yaşanan kriz nedeniyle kısmen işlevsel; cumhurbaşkanlığı seçiminin tamamlanmasına yönelik politik anlaşma kırılgan bir durumda. Bu siyasi belirsizlik, Hizbullah ile İsrail arasındaki ateşkesin uygulanması açısından yapısal bir zorluk yaratıyor.

İsrail tarafında, Başbakan'ın güvenlik kabinesi sınır bölgesi konusunda hem askeri hem diplomatik araçların paralel kullanılması yönünde karar aldı. Diplomatik kanalda ABD'nin Lübnan özel temsilcisi son hafta Beyrut ve Tel Aviv arasında mekik diplomasisi yürüttü. ABD'nin yaklaşımı, mevcut ateşkesi 60 günlük bir uzatma ile koruma ve bu sürede kalıcı bir sınır rejimine geçiş için müzakere açma şeklinde özetleniyor.

Küresel etki açısından, Akdeniz havzasındaki gerginlik enerji ve denizcilik sektörlerini doğrudan etkilemiyor; ancak bölgenin genel istikrarsızlık algısını destekliyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ABD-İran gerilimiyle birlikte değerlendirildiğinde Orta Doğu'daki yüksek tansiyonun küresel risk algısı üzerindeki etkisi belirgin. Brent petrol fiyatı son haftada bölgesel jeopolitik etkilerle 83-86 dolar bandında dalgalı seyretti.

Türkiye, Lübnan ve İsrail ile diplomatik kanalları açık tutan ülkeler arasında yer alıyor. Dışişleri Bakanlığı, son hafta yaptığı açıklamada tarafları itidale çağırdı ve bölgede sivillerin korunmasının önceliği vurguladı. UNIFIL kapsamında Türk askeri personelinin görevini sürdürdüğü, kontingenin mevcut görev süresinin BM kararı çerçevesinde devam edeceği paylaşıldı.

Kaynak: Birleşmiş Milletler Geçici Barış Gücü (UNIFIL) basın bültenleri ve BM Güvenlik Konseyi raporları — un.org/unifil