Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefik ülkelerinin (OPEC+) 6 Haziran Cumartesi günü Viyana'da gerçekleştireceği Bakanlar Düzeyi toplantısı öncesi yapılan ön istişarelerin son sonuçları 29 Mayıs Cuma günü uluslararası enerji medyası tarafından paylaşıldı. İstişarelerde günlük yarım milyon varil üretim artışı seçeneği değerlendiriliyor; ancak nihai karar toplantıda netleşecek.

Mevcut OPEC+ ortak günlük üretim kotası 42,3 milyon varil düzeyinde. Yarım milyon varil artış kararı verilmesi durumunda yeni kota 42,8 milyon varil olacak; bu rakam tarihsel ortalama günlük 44 milyon varilin altında ancak son üç yıllık üretim seviyesinin biraz üzerinde.

Üretim artırma yönündeki baskının ana kaynağı yine ABD, AB ve Asya tüketici ülkelerinden geliyor. ABD'nin son üç haftadır OPEC+ liderleri ile diplomatik temasları yoğunlaşmış durumda. Hindistan, Çin ve Japonya da kendi enerji ithalat ihtiyaçları doğrultusunda üretim artışı talep ediyor.

OPEC+ içinde üç farklı pozisyon ortaya çıkmış durumda. Birinci grup (Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri liderliğinde) yarım milyon varil artışı destekliyor — fiyatın 75-85 dolar bandında stabil tutulması önceliği. İkinci grup (Cezayir, Venezuela, Nijerya) daha az üretim artışı (200-300 bin varil) önerisinde — fiyatın 80 dolar üzerinde kalmasını istiyor. Üçüncü grup (Rusya, İran, Irak) mevcut seviyeyi korumayı tercih ediyor — kendi üretim kapasitesi kısıtlı oldukları için ek kota fayda sağlamıyor.

Mayıs ortası itibarıyla Brent petrol fiyatı 80 dolar bandında stabil. Bu seviye, OPEC+ için ideal bant olarak değerlendiriliyor; hem yatırım maliyetlerini karşılıyor hem tüketici talebini fazla yormamayı sağlıyor. Karar ile petrol fiyatı arasındaki muhtemel etki şöyle değerlendiriliyor: yarım milyon varil artış → 2-4 dolar düşüş; 300 bin varil artış → 1-2 dolar düşüş; mevcut seviyenin korunması → yatay seyir.

Irak ve İran tarafında ise mevcut kota dolu kapasiteyle bile karşılanamıyor. İran'a yönelik ABD yaptırımları, ülkenin günlük 1,2 milyon varil ihracat kapasitesi olmasına rağmen 850 bin varil olarak gerçekleşmesine neden oluyor. Irak'ın üretim kapasitesi ise altyapı sorunları nedeniyle 3,8 milyon varil hedef seviyesinden 3,4 milyon varil olarak ölçülüyor.

Küresel talep tarafında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) 2026 yılı için günlük 104,8 milyon varil küresel talep beklediğini açıkladı. Bu rakam, 2025'in 102,4 milyon varil değerinden %2,3 yüksek. Asya tarafında (özellikle Çin ve Hindistan) talep artışı sürüyor; OECD ülkelerinde ise talep göreli olarak yatay seyrediyor.

Türkiye'nin enerji ithalatı bakımından OPEC+ kararının önemi büyük. Türkiye yıllık 80 milyar dolar bandında enerji ithalatı yapıyor; bu rakamın yaklaşık üçte ikisi petrol ürünleri. Petrol fiyatlarının 5 dolar düşmesi, Türkiye'nin yıllık cari işlemler açığını yaklaşık 1,5 milyar dolar iyileştiriyor; üretim artırma kararı bu açıdan olumlu okunmaktadır.

ABD ile OPEC+ ilişkilerinin bağlamı önemli. ABD Başkanı'nın geçen ayki Suudi Arabistan ziyareti sırasında petrol fiyatları konusu da gündemde idi. Suudi Arabistan ile yapılan çok yönlü işbirliği anlaşmaları kapsamında, Suudi Arabistan'ın petrol piyasası yönetimi konusunda ABD ile koordineli hareket etmesi beklentisi güçlendi.

Rusya tarafında ise mevcut savaş ekonomisinin sürdürülmesi açısından petrol fiyatları kritik öneme sahip. Rus federal bütçesinin %38'i hidrokarbon gelirlerinden geliyor. Düşük petrol fiyatları Rus federal bütçesi için ek baskı oluşturur. Bu nedenle Rusya, OPEC+ içinde üretim artırmaya temkinli yaklaşımıyla bilinen ülkelerden biri.

Toplantı sonunda yayımlanacak ortak deklarasyon 6 Haziran akşamı paylaşılacak. Petrol piyasası 7 Haziran Pazar günü kapalı olduğu için kararın piyasa fiyatlamasına yansıması 8 Haziran Pazartesi açılışta görülecek. Analistlerin tahminine göre OPEC+'ın 200-400 bin varil arası bir üretim artışı kararı vereceği olasılığı en yüksek.

--- **Kaynak:** [Ticaret Bakanlığı](https://www.ticaret.gov.tr/)